Sinterklaas in België: de Sint komt in de nacht van 5 op 6 december, en zo wordt het thuis een feest (met klaaskoeken, marsepein en nicnacs)

In het kort

• De Sint komt in de nacht van zaterdag 5 op zondag 6 december 2026. De schoen gaat zaterdagavond bij de schouw of de voordeur.
• In de schoen: een wortel, een raap of een paar klontjes suiker voor het paard, met een tekening en een brief (Erfgoed Vlaanderen).
• De intrede in Antwerpen was in 2025 op zaterdag 15 november aan het Steenplein, live op VRT 1 en Ketnet (VRT NWS, 2025). De datum van 2026 was bij het schrijven nog niet bekend.
• Rond Ieper en in de streek van Aalst is het Sint-Maarten die op 11 november langskomt, en kent men de Sint daar nauwelijks (Erfgoed Vlaanderen).
• Klaaskoeken kun je zaterdagavond vormen en een nacht in de frigo laten rijzen. Zondagmorgen 15 minuten in de oven, en ze zijn warm als de kinderen beneden komen.

De Sint, niet Sinterklaas

Op de verlanglijst staat ‘Lieve Sinterklaas’, maar aan de ontbijttafel zegt niemand dat. In Vlaanderen is het ‘de Sint’: de Sint is geweest, de Sint komt naar school, wat heeft de Sint gebracht. Wie ‘pakjesavond’ zegt, wordt hier vriendelijk aangekeken als een Nederlander op vakantie. Bij ons zijn het cadeautjes of speelgoed, en ze liggen er ’s morgens.

Ook het paard heeft een eigen naam. In Vlaanderen heet de schimmel Slecht Weer Vandaag. Volgens het verhaal komt dat doordat een Piet de vraag naar de naam van het paard verkeerd verstond. Kinderen vinden dat elk jaar opnieuw grappig, en het is een mooie vraag om te stellen aan Nederlandse neefjes.

De Sint is geen uitvinding van de televisie, maar de televisie heeft hem hier wel een gezicht gegeven. Dag Sinterklaas, de reeks van Hugo Matthysen, was in 2019 al meer dan vijfentwintig jaar oud toen de VRT nieuwe afleveringen opnam (VRT NWS, 2019). Veel ouders die nu een schoen zetten, hebben die afleveringen zelf in pyjama gezien.

Sinterklaas op 6 december: hoe de ochtend verloopt

Op de avond van 5 december zet elk kind zijn schoen, meestal de grootste die het heeft. Erin: een wortel of een raap en een paar klontjes suiker voor het paard, en een tekening of een brief voor de Sint. Sommige gezinnen zetten er een glas water naast voor het paard. Dat glas is ’s morgens altijd leeg, en voor kinderen is dat het overtuigendste bewijs dat er iemand is geweest.

’s Morgens is de schoen leeg en ligt de kamer vol speelgoed en snoepgoed (Erfgoed Vlaanderen). Volgens de inventaris van het immaterieel erfgoed horen daar chocolade en marsepeinen figuurtjes bij, speculaas, mandarijntjes, chocolademuntjes in goudpapier en kleine koekjes in de vorm van letters: de nicnacs die bij ons in elk huis in een schaaltje staan.

Ons advies voor die ochtend: leg het speelgoed niet allemaal op één hoop. Een spoor van snoepjes van de trap tot aan de living, de schoen op zijn plaats met het kleinste cadeau erin en de grote pakken rond de schouw maken van tien minuten uitpakken een halfuur feest. En zet de chocomelk de avond ervoor al klaar in een pan in de frigo; hoe je die maakt staat in ons stuk over pepernoten en chocolademelk.

Sint-Maarten in Ieper en Aalst

Niet heel Vlaanderen wacht op 6 december. Rond Ieper en in het Aalsterse is Sint-Maarten de grote kindervriend. Hij komt rond 11 november, er zijn lichtstoeten en vuren, en kinderen zetten ook dan hun schoen. Volgens de inventaris van Erfgoed Vlaanderen is Sinterklaas daar soms niet eens bekend of wordt hij er niet gevierd (Erfgoed Vlaanderen).

Woon je in een gemengd gezin, met een meter uit Aalst en een peter uit Antwerpen, dan kan het dus dat je kinderen twee keer een schoen zetten. Wij zouden dat niet afschaffen. Een kind dat twee heiligen kent, heeft twee keer een verhaal.

De intrede: aan het Steen en in je eigen gemeente

De grote intrede die Vlaanderen op tv volgt, is die in Antwerpen. In 2025 meerde de Sint op zaterdag 15 november rond twee uur aan aan het Steenplein, liep langs de kaaien en door de Suikerrui tot op de Grote Markt en sprak de kinderen toe vanaf het balkon van het stadhuis. VRT 1, Ketnet en VRT MAX zonden alles live uit (VRT NWS, 2025). De datum van 2026 was bij het schrijven van dit stuk, half oktober, nog niet aangekondigd. Hou de website van Ketnet en die van de stad Antwerpen in de gaten.

Daarnaast heeft bijna elke gemeente haar eigen intrede, ergens van de laatste week van oktober tot de laatste week van november: met een koets, te paard, met de trein of met een boot in steden aan het water (Erfgoed Vlaanderen). Voor kleine kinderen is de lokale intrede vaak plezanter dan Antwerpen. Minder volk, en de kans dat de Sint je kind bij naam groet, is een stuk groter.

Sint-Niklaas, de stad van de Sint

Eén stad draagt zijn naam, en daar merk je dat ook. In Sint-Niklaas heet de dag waarop de Sint met zijn Pieten aankomt de Dag van de Sint, met zang, spektakel en wat kermiskramen. Die dag krijgt de Sint traditiegetrouw de sleutel van het Huis van de Sint, waar hij een paar weken verblijft. Volgens VRT NWS (2025) komen er per jaar meer dan 20.000 kinderen langs. Het circusspektakel Sint in de Piste stond in 2025 voor de dertigste keer op de Grote Markt, en aan het station stond een reuzenschoen die elk jaar een nieuwe vulling krijgt, van een wortel tot chocolade figuurtjes (VRT NWS, 2025).

Of het Huis van de Sint op dezelfde plek blijft, stond eind 2025 ter discussie, omdat het stadsbestuur een verhuis overwoog. Kijk dus op de website van de stad voor de plek en de uren van 2026 voor je de kinderen beloftes doet.

En de Pieten?

In Vlaanderen is de overgang van zwarte piet naar roetpiet stiller verlopen dan in Nederland, maar ze is niet overal hetzelfde. Bij de intrede in Kortrijk in 2023 bracht de Sint zowel roet- als zwarte pieten mee, en een actiegroep voerde een stil protest op afstand van het podium (VRT NWS, 2023). Het antwoord dat de meeste Vlaamse kinderen al jaren horen, is dat Piet zwart wordt van het roet in de schouw. Wat je thuis vertelt, beslis je zelf; voor de schoen en de klaaskoeken maakt het niets uit.

Wat de Sint in Vlaanderen brengt

Speculoos bakken kan natuurlijk ook, maar dat recept en de kruiden staan al in ons stuk over speculaas en pepernoten. Hieronder drie dingen die in Vlaanderen bij de Sint horen en die je nergens anders op tafel ziet: klaaskoeken, marsepein en zelfgemaakte nicnacs.

Klaaskoeken recept: mannekes van zoet brooddeeg

Klaaskoeken, in West-Vlaanderen ook mantepeirden of klaaspeerden, zijn zachte, licht zoete koeken van brooddeeg in de vorm van een mannetje of een paard. De bakker heeft ze in de weken voor de Sint, maar zelfgemaakte zijn op 6 december om een eenvoudige reden beter: je bakt ze ’s morgens, en dan ruikt het hele huis naar bakker op het moment dat de kinderen de trap afkomen. Voor 8 klaaskoeken van ongeveer 110 gram:

• 500 g bloem
• 15 g verse bakkersgist (of 5 g droge gist)
• 230 ml lauwe volle melk
• 50 g kristalsuiker
• 60 g zachte boter
• 1 ei voor het deeg, 1 ei om te bestrijken
• 1 afgestreken koffielepel zout
• een handvol krenten of rozijnen voor de ogen en de knopen, eventueel parelsuiker

Los de gist op in de lauwe melk met een koffielepel van de suiker. Doe de bloem, de rest van de suiker en het zout in een kom, giet de melk en het ei erbij en kneed tien minuten. Voeg dan de zachte boter toe en kneed tot het deeg glad en soepel is en niet meer aan je handen plakt. Laat het afgedekt een uur rijzen, tot het dubbel zo groot is.

Verdeel het deeg in acht stukken. Rol elk stuk tot een dikke worst, knijp een hoofd af en knip met een schaar de armen en de benen in. Druk krenten in als ogen en knopen. Leg de mannekes op bakpapier en laat ze nog 45 minuten rijzen. Bestrijk ze met losgeklopt ei, strooi er parelsuiker over als je wilt en bak ze 12 tot 15 minuten in een oven van 210 graden, tot ze goudbruin zijn en hol klinken als je op de onderkant tikt.

Het trucje voor 6 december: vorm de klaaskoeken zaterdagavond, dek ze af met folie en zet ze de hele nacht in de frigo. Door de lage dosis gist rijzen ze daar traag verder. Zondagmorgen haal je ze er een halfuur voor het bakken uit, terwijl de oven opwarmt. Zo staan ze om acht uur warm op tafel zonder dat iemand om zes uur moet kneden. Dat is onze eigen werkwijze, geen bakkerswet: heb je geen plaats in de frigo, bak ze dan zaterdag en warm ze zondag vijf minuten op.

Marsepein maken met de kinderen

Marsepein is het plezantste wat je samen met kinderen kunt maken, omdat het eigenlijk boetseerklei is die je mag opeten. Zelfgemaakte marsepein is minder zoet dan die van de winkel en smaakt echt naar amandel. Voor ongeveer 500 gram, genoeg voor een twintigtal figuurtjes:

• 250 g amandelpoeder van blanke amandelen
• 250 g bloemsuiker, gezeefd
• 2 à 3 soeplepels koud water
• 1 koffielepel citroensap en eventueel enkele druppels bittere-amandelaroma
• voedingskleurstof en een beetje cacao om aardappeltjes te maken

Meng het amandelpoeder met de bloemsuiker. Voeg het citroensap toe en dan lepel per lepel het water, tot je met je handen een soepele bal kunt kneden die niet plakt. Te droog: een paar druppels water erbij. Te nat: wat extra bloemsuiker. Wikkel de marsepein in folie en leg hem minstens twee uur in de frigo, een nacht is beter.

Verdeel de marsepein in porties en kneed er de kleurstof door met plastic handschoenen aan, anders heeft iedereen dagenlang roze vingers. Varkentjes, wortels met een groen loofje, aardbeien die je over een rasp rolt voor de structuur en aardappeltjes die je door de cacao rolt: dat lukt al vanaf een jaar of vier. Laat de figuurtjes een nacht op bakpapier opdrogen en bewaar ze daarna in een gesloten doos in de frigo. Daar blijven ze een week of twee goed.

Waarom water en geen eiwit? Veel recepten binden marsepein met rauw eiwit. Met water heb je geen rauw ei in iets wat kleine kinderen urenlang in hun handen hebben en daarna opeten, en het resultaat is even goed.

Letterkoekjes zoals nicnacs

Nicnacs koop je, dat is waar. Maar letterkoekjes zelf uitsteken is een perfecte bezigheid voor een regenachtige woensdagnamiddag in de week voor de Sint, en de kinderen kunnen er hun naam en die van de Sint mee leggen. Ze worden niet identiek aan die uit de doos, wel knapperig en licht gezouten. Voor ongeveer 200 kleine letters heb je een setje alfabetuitstekers nodig en:

• 200 g bloem
• 60 g kristalsuiker en 1 zakje vanillesuiker
• 60 g koude boter in blokjes
• ½ koffielepel bakpoeder
• ½ koffielepel zout
• 4 à 5 soeplepels melk

Wrijf de boter met je vingertoppen door de bloem, de suikers, het bakpoeder en het zout tot het op grof zand lijkt. Voeg de melk toe tot het deeg net samenkomt, en laat het een halfuur in de frigo rusten. Rol het uit tot 3 millimeter, niet dikker, want anders worden het koekjes in plaats van nicnacs. Steek de letters uit en bak ze 8 tot 10 minuten in een oven van 180 graden, tot de randjes net beginnen te kleuren. In een goed sluitende doos blijven ze twee weken knapperig. Leg op 6 december de naam van elk kind op zijn bord.

Van de intrede tot 6 december ’s morgens

Zo regel je het in Olivi

Zet de klaaskoeken, de marsepein en de letterkoekjes in Olivi, of fotografeer het recept van je bomma (papieren recept digitaliseren). Bak je klaaskoeken voor de hele klas, zet de porties dan op 24 in plaats van 8 en de app rekent de bloem en de gist voor je om.

De ingrediënten van de drie recepten komen samen op één boodschappenlijst, per rayon, die je deelt met wie zaterdag nog naar de winkel gaat (lijst delen). Zondagmorgen houdt de kookmodus de 15 minuten van de klaaskoeken bij, zodat ze niet verbranden terwijl jij foto’s neemt van de schoenen. En Olive, de virtuele kookcoach van de app, plant een rustige week rond 6 december met snelle maaltijden (je week plannen met Olive).

Liever op papier? De Sint-planner voor Vlaanderen (PDF, A4) heeft drie pagina’s: de drie recepten als fiches voor op het aanrecht, een schema om in te vullen van de intrede tot 6 december ’s morgens met de boodschappen om af te vinken, een rij per kind voor de brief, de schoen en het speelgoed, en een spiekbriefje met de data van 2026, hoeveel lekkers per kind en hoe lang alles goed blijft. Print het en hang het met een magneet op de frigo.